Vlieg mijn zwaluw;
een Habsburgs-Joods-Hongaars-Nederlands familiedrama

 

Patrick Bernhart

Spreker is de auteur van “Vlieg mijn zwaluw” [Pressburg; Rotterdam-Amsterdam; 2023] een boek waarin hij verslag doet van zijn zoektocht naar de geschiedenis van zijn familie; een geschiedenis vol trauma waarover binnen zijn familie niet werd gesproken, maar die sprekers leven nadrukkelijk wel heeft beïnvloed.

Sprekers ouders zijn in 1956 uit Hongarije (bij de Russische inval) gevlucht: met nauwelijks bagage de grens met Oostenrijk overgesmokkeld en per trein naar Nederland gereisd, waar ze in de Jaarbeurs in Utrecht worden opgevangen en daarna in Helmond terecht gekomen. Zijn vader was in Boedapest afdelingshoofd van een door diens vader gestarte textielfabriek; in Helmond komt hij aan het werk bij Hatema (tapijt).
Zijn beide ouders zijn Joods, maar ook dat hebben ze voor spreker altijd verzwegen. Via Vlaardingen komen sprekers ouders uiteindelijk in Rotterdam (Von Weberlaan), waar spreker (in 1968) wordt geboren; uit veiligheidsoverwegingen krijgt hij geen Joodse naam.
Sprekers vader werkt inmiddels bij Unilever in Vlaardingen.
In 1986 wordt zijn vader na een ongeluk op weg naar zijn werk manisch-depressief. Zonder enig voorafgaand overleg met zijn moeder eist zijn vader om van elkaar te scheiden. Dat leidt tot een conflict tussen spreker en zijn vader en tot een inniger band met zijn moeder.

Na de dood van zijn moeder gaat spreker op zoek wat er nu eigenlijk allemaal speelt in zijn familie. Enerzijds omdat zijn ouders over hun geschiedenis en familie vrijwel niets hadden doorgegeven (hij was onbekend met het feit dat zijn opa in 1919 had meegedaan aan een coup tegen het Hongaarse communistische regime; wist ook niet van de deportatie van delen van de familie van moederskant in de Tweede Wereldoorlog); anderzijds omdat spreker de angsten en trauma’s van zijn ouders zegt te hebben overgenomen en die bij zich droeg; hij was terughoudend in de omgang met anderen (is ook niet getrouwd).
Met het uitvorsen van de familiegeschiedenis is hem veel duidelijk geworden. Het boek dat daaruit resulteert is ook een (weliswaar postume) vorm van verzoening met zijn vader.

Enkele leden kopen zijn boek, dat overigens ook via de boekhandel te kopen is.

Spreker heeft zijn presentatie nog niet vrijgegeven voor publicatie op onze website. Zodra die wel beschikbaar komt is hij via de hier op te nemen link te bekijken en te downloaden